İçindekiler
- Sabıka Kaydı ve Adli Sicil Ne Demektir?
- Sabıka Kaydı Ne Zaman Kendiliğinden Silinir?
- Arşiv Kaydı Ne Zaman Tamamen Silinir?
- Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi (Memnu Hakların İadesi)
- Sabıka Kaydı Silinmesi İçin Adım Adım Ne Yapmalısınız?
- HAGB, Kamu Davasının Ertelenmesi ve Beraat Sabıkada Görünür mü?
- Sabıka ve Arşiv Kaydının Pratik Sonuçları
- Antalya’da Sabıka Kaydı Silme İşlemlerinde Avukat Desteği
- Konuya İlişkin Yargıtay Kararı
- Sıkça Sorulan Sorular

Sabıka kaydı, yani adli sicil kaydı, kesinleşmiş mahkûmiyetleri gösterir ve infaz tamamlanınca kendiliğinden arşive alınır. Arşiv kaydı ise kural olarak beş yıl sonra tamamen silinir. Bu rehberde sürelerin nasıl hesaplandığını ve silinmeyen kayıt için ne yapmanız gerektiğini adım adım bulacaksınız.
Sabıka Kaydı ve Adli Sicil Ne Demektir?
Günlük dilde “sabıka kaydı” denilen şey, hukuktaki adıyla adli sicil kaydıdır. Bu kayıt 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu ile düzenlenir. Kanunun 4. maddesine göre adli sicile, Türk mahkemelerince verilmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri ile bunlara bağlı bazı kararlar (koşullu salıverilme, cezanın infazının tamamlandığı, ertelenen cezada denetim süresi, hak yoksunlukları gibi) kaydedilir.
Bu tanımdan çıkan ilk önemli sonuç şudur: hakkınızda yalnızca soruşturma yürütülmüş olması, ifadeye çağrılmanız, beraat etmeniz veya kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi adli sicile mahkûmiyet olarak işlenmez. Adli sicil, kesinleşmiş mahkûmiyetin kaydıdır. Disiplin cezaları, idari para cezaları ve tazyik hapsi ise Kanunun 5. maddesi gereği adli sicile hiç girmez.
Vatandaşların en çok karıştırdığı nokta ise adli sicil kaydı ile arşiv kaydı arasındaki farktır. “Sabıkam silindi mi?” sorusunun cevabı, çoğu zaman kaydın adli sicilden silinip arşive alındığı, ancak arşivden henüz tamamen silinmediği şeklindedir. Bu ayrımı bilmek, iş başvurusunda, memuriyette veya yeni bir ceza davasında ne ile karşılaşacağınızı anlamanın anahtarıdır.
Sabıka Kaydı Ne Zaman Kendiliğinden Silinir?
Adli Sicil Kanunu’nun 9. maddesi, adli sicildeki bilgilerin hangi hâllerde silinerek arşive alınacağını sayar. Bu silme işlemi Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce yapılır; kural olarak ayrıca dava açmanız gerekmez.
5352 s. Kanun m.9/1: “Adlî sicildeki bilgiler; a) Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, b) Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, c) Ceza zamanaşımının dolması, d) Genel af, Halinde Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek, arşiv kaydına alınır.”
Yani hapis cezanızı infaz kurumunda veya denetimli serbestlikle tamamladıysanız, koşullu salıverilmede denetim süresi iyi hâlle bittiyse, mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran bir şikâyetten vazgeçme ya da etkin pişmanlık söz konusuysa, ceza zamanaşımı dolduysa veya genel af çıktıysa kayıt adli sicilden çıkar ve arşive geçer. Kişinin ölümü hâlinde adli sicil bilgileri tamamen silinir (m.9/2).
Aynı maddenin son cümlesine göre adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri ile cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler, adli sicil kaydına alınmadan doğrudan arşive kaydedilir. Bu nedenle ertelenmiş bir hapis cezası veya sadece adli para cezası alan kişilerin çoğu, kendi sorgulamalarında “kayıt yok” sonucu görür; ancak bu, arşivde de bir bilgi bulunmadığı anlamına gelmez.
Arşiv Kaydı Ne Zaman Tamamen Silinir?
Arşive alınan bilgiler süresiz kalmaz. Kanunun 12. maddesi, arşivden tamamen silinme sürelerini üç gruba ayırır:
- Diğer mahkûmiyetler: Kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle tamamen silinir. Hırsızlık, kasten yaralama, tehdit, hakaret gibi suçlardan verilen mahkûmiyetlerin büyük bölümü bu gruba girer.
- Anayasa’nın 76. maddesi ile TCK dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler: Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla on beş yıl, bu karar alınmaksızın otuz yıl geçmesiyle silinir.
- Ölüm: İlgilinin ölümü üzerine arşiv bilgileri de tamamen silinir.
Ayrıca fiil kanunla suç olmaktan çıkarılırsa, o suçtan verilen mahkûmiyete ilişkin adli sicil ve arşiv kayıtları talep aranmaksızın tamamen silinir (m.12/2). Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşirse önceki mahkûmiyetin kaydı da tamamen silinir (m.12/3).
Beş yıllık sürenin başlangıcı “arşive alınma koşullarının oluştuğu tarih”tir. Bu tarih çoğu zaman infazın tamamlandığı gündür; adli para cezasında ise cezanın ödenerek infaz edildiği tarihtir. Hükmün kesinleştiği veya suçun işlendiği tarihten saymak sık yapılan bir hatadır.
Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi (Memnu Hakların İadesi)
Bazı mahkûmiyetler, TCK dışındaki kanunlarda memuriyete girme, belirli meslekleri yapma, silah ruhsatı alma gibi hakların kaybına yol açar. Bu yoksunlukların giderilmesi için 5352 sayılı Kanunun 13/A maddesindeki yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna başvurulabilir.
- Mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıl geçmiş olmalıdır.
- Kişi bu sürede yeni bir suç işlememiş ve hayatını iyi hâlli olarak sürdürdüğü konusunda mahkemede kanaat oluşmalıdır.
- Talep, hükümlü veya vekili tarafından; hükmü veren mahkemeye ya da ikametgâhın bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemeye yapılır.
- Mahkeme dosya üzerinden ya da savcı ve hükümlüyü dinleyerek karar verir; karara karşı CMK’daki kanun yoluna başvurulabilir.
İnfaza genel af veya etkin pişmanlık dışında başka bir hukuki nedenle son verilmişse, hükmün kesinleşmesinden itibaren beş yıl geçmesi gerekir ve bu süre hapis cezasına üç yıl eklenerek bulunan süreden az olamaz (m.13/A-2). Bu karar, Anayasa’nın 76. maddesi kapsamındaki mahkûmiyetlerde arşiv kaydının on beş yılda silinmesinin de koşuludur.
Sabıka Kaydı Silinmesi İçin Adım Adım Ne Yapmalısınız?
- Kendi kaydınızı sorgulayın. Adli Sicil Kanunu m.13/2 uyarınca gerçek kişiler kendi adli sicil ve arşiv kayıtlarını güvenli kimlik doğrulama araçlarıyla sorgulayabilir. Uygulamada bu sorgulama e-Devlet Kapısı üzerinden veya Cumhuriyet başsavcılıklarının adli sicil birimlerinden yapılabilmektedir. Belgede “kayıt yok” yazması arşivin de boş olduğu anlamına gelmez; amacınızı belirterek arşiv kaydı bilgisini de isteyebilirsiniz (m.10/1-a).
- Kaydın türünü belirleyin. Görünen bilgi hapis mi, adli para cezası mı, ertelenmiş ceza mı, hak yoksunluğu mu? Silinme süresi ve yolu buna göre değişir.
- İnfazın tamamlandığı tarihi öğrenin. Cezanın infazını yürüten Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosundan, cezanın ne zaman infaz edildiğini gösteren yazıyı veya müzekkereyi edinin. Adli para cezasında ödeme belgesini saklayın.
- Beş yıllık süreyi doğru hesaplayın. Sürenin infazın tamamlanması gibi arşive alınma koşulunun oluştuğu tarihten başladığını unutmayın. Anayasa’nın 76. maddesine giren suçlarda on beş ve otuz yıllık süreler geçerlidir.
- Süre dolduğu hâlde kayıt duruyorsa başvurun. Kayıtların tutulduğu Cumhuriyet başsavcılığı adli sicil birimine veya Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne, mahkeme ve infaz bilgilerini içeren bir dilekçe ile silme talebinde bulunun.
- Hak yoksunluğu varsa ayrıca dava açın. Memuriyet, meslek veya ruhsat engeli için yasaklanmış hakların geri verilmesi talebini ilgili ceza mahkemesine yapın.
- Kararın yansıdığını kontrol edin. Birkaç hafta sonra tekrar sorgulama yapın; hatalı kayıt devam ediyorsa bir Antalya ceza avukatı ile kaydın dayanağını inceleyin.
HAGB, Kamu Davasının Ertelenmesi ve Beraat Sabıkada Görünür mü?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı bir mahkûmiyet değildir; kurulan hüküm sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz. CMK m.231/13 gereği bu karar adli sicile değil, bunlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca bir soruşturma ya da kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkeme tarafından istenebilir. 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra HAGB için sanığın kabulü aranmamakta, denetim süresi beş yıl olarak uygulanmakta ve HAGB kararına karşı istinaf yoluna gidilebilmektedir. Beş yıllık denetim süresi kasıtlı yeni bir suç işlenmeden ve yükümlülüklere uyularak geçirilirse hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir.
Benzer şekilde kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları da CMK m.171/5 uyarınca ayrı bir sisteme kaydedilir. Beraat ve kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ise mahkûmiyet olmadığından adli sicile girmez. Bununla birlikte, kamu kurumlarının güvenlik soruşturması gibi özel düzenlemelere dayalı incelemeleri adli sicil belgesinden ayrı bir konudur; bu konuda dosyanıza özgü değerlendirme gerekir.
Ertelenen hapis cezası ise bir mahkûmiyettir; denetim süresi iyi hâlle geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır (TCK m.51/8) ve arşiv kaydı bu tarihten itibaren beş yıllık süreye tabi olur.
Sabıka ve Arşiv Kaydının Pratik Sonuçları
Arşiv bilgileri gizlidir (m.11) ve herkes tarafından istenemez. Kanunun 10. maddesine göre arşiv bilgilerini kişinin kendisi veya özel yetkili vekili kullanım amacını belirterek, Cumhuriyet başsavcılıkları ve mahkemeler bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında, yetkili seçim kurulları ve özel kanunlarda gösterilen hâllerde ilgili kamu kurumları isteyebilir. Bir yakınınızın sicil kaydı da kanunda açıkça öngörülmedikçe sizin aleyhinize kullanılamaz (m.10/2).
Ceza yargılamasında arşiv kaydının önemi büyüktür. Silinme koşulları oluşmamış bir kayıt, yeni bir davada tekerrür, HAGB veya erteleme değerlendirmesinde karşınıza çıkabilir. Buna karşılık silinme koşulları oluşmuş bir kaydın sanık aleyhine değerlendirilmesi hukuka aykırıdır. Aşağıdaki Yargıtay kararı bu konuda önemli bir örnek sunar.
Ağır ceza mahkemesinde görülen dosyalarda, özellikle cezanın alt sınırının yüksek olduğu suçlarda geçmiş kayıtların değerlendirilme biçimi cezanın miktarını ve infaz rejimini doğrudan etkileyebilir. Bu tür dosyalarda bir Antalya ağır ceza avukatı ile adli sicil ve arşiv kaydının ayrıntılı incelenmesi yerinde olur.
Antalya’da Sabıka Kaydı Silme İşlemlerinde Avukat Desteği
Sabıka kaydının silinmesi çoğu durumda kendiliğinden gerçekleşse de infaz tarihinin yanlış işlenmesi, birden fazla mahkûmiyetin birbirine karışması, hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerin farklı sürelere tabi olması gibi sorunlar sıkça yaşanır. Antalya ceza avukatı Avukat Saltuk Buğra Şimşek, adli sicil ve arşiv kayıtlarının incelenmesi, silme talebi, yasaklanmış hakların geri verilmesi davası ve yeni bir ceza davasında eski kayıtların hukuka uygun değerlendirilmesi konularında hukuki destek sunmaktadır.
Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlardan verilmiş mahkûmiyetlerde hak yoksunlukları ve infaz süreleri daha karmaşık olduğundan, bir Antalya ağır ceza avukatı ile dosyanın bütün olarak değerlendirilmesi süreci hızlandırabilir. Dosyanızı değerlendirmek için Avukat Saltuk Buğra Şimşek ile iletişim sayfası üzerinden bağlantı kurabilir veya online randevu oluşturabilirsiniz.
Antalya Ceza Avukatı, Avukat Saltuk Buğra Şimşek olarak bu konudaki soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu süreçlerinde hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti veriyoruz. Dosyanızı değerlendirmek için online randevu oluşturabilir veya +90 501 153 97 99 numarasından bize ulaşabilirsiniz.
Konuya İlişkin Yargıtay Kararı
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2020/31891, K. 2021/10426, T. 23.03.2021
Hakaret suçundan yargılanan sanık hakkında ilk derece mahkemesi adli para cezasına hükmetmiş, adli sicil kaydındaki ilamların yasal engel oluşturduğu gerekçesiyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar vermiştir. Adalet Bakanlığı bu karara karşı kanun yararına bozma yoluna başvurmuştur. Sanığın sicilindeki kayıtlar, 2008 yılında işlenen trafik güvenliğini tehlikeye sokma ve mala zarar verme suçlarından verilen ve 2013 yılında infaz edilen adli para cezalarıdır.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 5352 sayılı Kanunun 12/1-c maddesine göre arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle bu kayıtların silinme koşullarının oluştuğunu, 2018 Aralık ayındaki suç tarihi itibarıyla kasıtlı suçtan mahkûmiyet olarak değerlendirilemeyeceklerini belirtmiştir. Sanığın suç tarihi itibarıyla adli sicil kaydının bulunmadığı kabul edilerek, dosya içeriğiyle uyumlu olmayan gerekçeyle verilen kararı CMK m.309 uyarınca bozmuştur.
Kararın önemi: Karar, silinme koşulları oluşmuş bir arşiv kaydının sonraki bir davada sanık aleyhine engel olarak kullanılamayacağını ve beş yıllık sürenin infaz tarihinden itibaren hesaplandığını göstermektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sabıka kaydı kaç yılda silinir?
Hapis cezasının infazı tamamlanınca kayıt adli sicilden silinerek arşive alınır. Arşiv kaydı ise kural olarak arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçince tamamen silinir. Anayasa’nın 76. maddesi kapsamındaki suçlarda bu süre 15 veya 30 yıldır.
Sabıka kaydı silinmesi için dilekçe vermek gerekir mi?
Kural olarak hayır; silme işlemini Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü kendiliğinden yapar. Ancak süre dolduğu hâlde kayıt görünmeye devam ediyorsa Cumhuriyet başsavcılığı adli sicil birimine veya Genel Müdürlüğe dilekçeyle başvurulabilir.
Arşiv kaydı ile adli sicil kaydı arasındaki fark nedir?
Adli sicil kaydı, infazı tamamlanmamış veya silinme koşulu oluşmamış mahkûmiyetleri gösterir. Arşiv kaydı ise adli sicilden silinen bilgilerin belirli süre saklandığı kayıttır ve yalnız kanunda sayılan kişi ve kurumlarca istenebilir.
Ertelenen hapis cezası sabıka kaydında görünür mü?
Cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler adli sicile alınmadan doğrudan arşive kaydedilir. Bu nedenle kişinin kendi sorgulamasında genellikle görünmez; ancak arşiv kaydı yasal süre dolana kadar savcılık ve mahkemelerce görülebilir.
HAGB kararı sabıka kaydına işlenir mi?
Hayır. HAGB kararı adli sicile değil, bunlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkeme tarafından istenebilir.
Adli para cezası sabıka kaydı oluşturur mu?
Adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri adli sicile alınmadan doğrudan arşive kaydedilir. Ceza ödenerek infaz edildikten sonra beş yıl geçince arşiv kaydı da tamamen silinir.
Beraat eden kişinin sabıka kaydı olur mu?
Hayır. Adli sicile yalnız kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri ve bunlara bağlı kararlar kaydedilir. Beraat ve kovuşturmaya yer olmadığı kararları sabıka kaydı oluşturmaz.
Sabıka kaydımı nasıl sorgularım?
Adli Sicil Kanunu kişilerin kendi kayıtlarını güvenli kimlik doğrulama araçlarıyla sorgulamasına izin verir. Uygulamada e-Devlet Kapısı üzerinden veya Cumhuriyet başsavcılıklarının adli sicil birimlerinden sorgulama yapılabilmektedir.
Memnu hakların iadesi nedir, ne zaman istenir?
TCK dışındaki kanunların mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarını gidermek için yapılan başvurudur. Kural olarak cezanın infazının tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmesi ve kişinin bu sürede iyi hâlli olması gerekir.
Suç olmaktan çıkarılan fiilin sabıka kaydı silinir mi?
Evet. Fiil kanunla suç olmaktan çıkarılırsa, bu suçtan mahkûmiyete ilişkin adli sicil ve arşiv kayıtları talep aranmaksızın tamamen silinir.
Arşiv kaydı iş başvurusunda görünür mü?
Arşiv bilgileri gizlidir; özel işverenler bunları doğrudan göremez. Kişinin kendi aldığı belgede arşiv bilgisi yer almaz; ancak özel kanunlarda öngörülen hâllerde kamu kurumları arşiv kaydını isteyebilir.
Silinmiş sabıka kaydı yeni davada aleyhime kullanılabilir mi?
Silinme koşulları oluşmuş bir kaydın sonraki davada kasıtlı suçtan mahkûmiyet gibi değerlendirilmesi Yargıtay kararlarına göre hukuka aykırıdır. Silinme koşulu henüz oluşmamış kayıtlar ise tekerrür veya HAGB değerlendirmesinde dikkate alınabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendi delilleri ve koşulları içinde değerlendirilmelidir. Yazıda anılan kanun hükümleri ve yargı kararları, yayın tarihindeki mevzuat ve içtihat esas alınarak aktarılmıştır.
