Hakaret Suçu (TCK 125)

Hakaret, ceza mahkemelerinde en sık görülen suçlardan biridir; bir mesaj, bir yorum veya tartışma anında söylenen bir söz soruşturma konusu olabilir. Bu yazıda TCK 125 kapsamında hakaret suçunun unsurlarını, cezasını, 2024 ve 2025 değişiklikleriyle gelen şikâyet ve önödeme kurallarını açıklıyoruz.

Hakaret suçu nedir?

Hakaret suçu, bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına yönelik saldırıyı cezalandırır. Kanun, suçun iki farklı yolla işlenebileceğini kabul eder: kişiye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek. “Hırsız”, “dolandırıcı” gibi somut bir suç veya davranış yüklemek isnat yoluyla hakarete; argo ve küfür içeren sözler ise sövmeye örnektir.

Her kaba veya nezaket dışı söz hakaret değildir. Yargıtay, basit saygısızlık, sitem, ağır eleştiri ve kaba ifadeleri hakaretten ayırır. Sözün hangi bağlamda, kime karşı ve hangi amaçla söylendiği; sözlerin bütünü içinde değerlendirilir. Bu ayrım, uygulamada beraat ile mahkûmiyet arasındaki farkı belirleyen en önemli konudur. Suç tipine ilişkin genel bilgiye hakaret suçu sayfamızdan da ulaşabilirsiniz.

Yüze karşı, gıyapta ve mesajla hakaret

Hakaret mağdurun yüzüne karşı yapılabileceği gibi gıyabında da yapılabilir. Gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için sözün en az üç kişiyle ihtilat ederek, yani mağdur dışında en az üç kişiye ulaşacak biçimde söylenmesi gerekir. İki kişiye söylenen bir söz, kural olarak gıyapta hakaret suçunu oluşturmaz.

TCK 125/2 ise fiilin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesini yüze karşı hakaretle aynı cezaya bağlar. Bu nedenle SMS, WhatsApp mesajı, e-posta, sesli mesaj veya doğrudan mağdura gönderilen sosyal medya mesajı yoluyla yapılan hakaretlerde ihtilat şartı aranmaz. Buna karşılık mesaj mağdura değil üçüncü kişilere gönderilmişse gıyapta hakaret kuralları uygulanır.

Hakaret suçunun cezası ne kadar?

Temel hâlde ceza üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Hâkim bu iki yaptırımdan birini seçebilir. Cezayı ağırlaştıran hâller şunlardır:

• TCK 125/3: Hakaretin kamu görevlisine karşı görevinden dolayı; dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç ve düşüncelerinden dolayı veya kişinin dinine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
• TCK 125/4: Hakaretin alenen, yani belirsiz sayıda kişinin algılayabileceği şekilde işlenmesi hâlinde ceza altıda biri oranında artırılır. Herkese açık sosyal medya paylaşımları bu kapsamda değerlendirilebilir.
• TCK 125/5: Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı yapılan hakaret, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır ve zincirleme suç hükümleri uygulanır.

Cumhurbaşkanına hakaret (TCK 299) ve kişinin hatırasına hakaret (TCK 130) ayrı suç tipleri olarak düzenlenmiştir.

Ceza verilmeyen ve indirim yapılan hâller

Hakaret suçunda kanun, bazı özel durumlarda cezasızlık veya indirim öngörür:

• İsnadın ispatı (TCK 127): İsnat edilen ve suç oluşturan fiilin ispat edilmesi hâlinde ceza verilmez. Suç oluşturmayan bir fiil isnat edilmişse ispat istemi ancak kamu yararı bulunması veya şikâyetçinin ispata razı olması hâlinde kabul edilir.
• İddia ve savunma dokunulmazlığı (TCK 128): Yargı mercileri veya idari makamlar önünde yapılan yazılı ya da sözlü başvuru ve savunmalarda, somut olaylara ilişkin ve uyuşmazlıkla bağlantılı isnat ve değerlendirmeler cezalandırılmaz.
• Haksız fiile tepki ve karşılıklı hakaret (TCK 129): Haksız bir fiile tepki olarak işlenen hakarette ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir. Kasten yaralamaya tepki olarak işlenen hakarette ceza verilmez. Karşılıklı hakarette de aynı indirim veya cezasızlık söz konusu olabilir. Konuyla ilgili haksız tahrik yazımız da fikir verir.

Şikâyet süresi: altı ay ve iki yıllık üst sınır

Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret hariç olmak üzere hakaret suçu şikâyete bağlıdır (TCK 131). Şikâyet süresi, failin ve fiilin öğrenildiği günden itibaren altı aydır. 7531 sayılı Kanunla TCK 73/2’ye eklenen cümleye göre, hakaret suçu bakımından şikâyet süresi her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Yani mağdur hakareti iki yıl sonra öğrense bile şikâyet hakkı düşmüş olur. Ayrıntılar için şikâyet süresi yazımıza bakabilirsiniz.

Şikâyetten vazgeçme, sanık kabul etmek kaydıyla davayı düşürür. Kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakarette ise soruşturma re’sen yürütülür.

Hakarette önödeme ve uzlaşma

CMK 253/3 uyarınca hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez. Buna karşılık TCK 75/6 uyarınca hakaret suçu, TCK 125/3-a’daki kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç olmak üzere önödeme kapsamına alınmıştır. Önödeme teklif edildiğinde fail, savcılığın bildirdiği miktarı süresinde öderse kamu davası açılmaz. Kanun, önödeme kapsamındaki suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde aynı suçtan önödeme uygulanmayacağını da düzenler. Önödeme miktarı mevzuata göre değişebildiğinden somut tutarı savcılığın tebligatından takip etmek gerekir.

Yargılama, HAGB ve görevli mahkeme

Hakaret davalarına asliye ceza mahkemesi bakar. Delil olarak çoğunlukla mesaj kayıtları, ekran görüntüleri, tanık beyanları ve sosyal medya platformlarından gelen yazılar kullanılır. Ekran görüntüsünün kime ait hesaptan gönderildiği, hesabın sanığa ait olup olmadığı ve mesajın bütünü savunmanın temel konularıdır.

Ceza miktarı düşük olduğundan dosya önödeme ile kapanmamışsa HAGB, erteleme veya adli para cezası seçenekleri gündeme gelebilir. Ancak bu kurumların uygulanması mahkemenin takdirindedir. İfade vermeden önce bir Antalya ceza avukatı ile görüşmek, hem önödeme hem de ileride HAGB değerlendirmesi açısından doğru bir yol haritası çizilmesini sağlar.

Sosyal medyada hakaret: pratik notlar

1. Paylaşımın bağlantısını, tarihini ve hesabın kullanıcı adını kaydedin.
2. Ekran görüntülerini bütün hâlinde saklayın; sözlerin bağlamı önemlidir.
3. Altı aylık ve iki yıllık şikâyet sürelerini kaçırmayın.
4. Hakarete tehdit, şantaj veya ısrarlı takip eşlik ediyorsa bunları da şikâyetinizde belirtin.

Hakaret çoğu zaman tehdit, kasten yaralama veya mala zarar verme gibi suçlarla birlikte işlenir. Olay daha ağır suçlarla birleşip ağır ceza mahkemesinde görülüyorsa, dosyanın bütününü takip eden bir Antalya ağır ceza avukatı ile çalışmak tutarlı bir savunma veya katılan vekilliği için önemlidir.

Antalya’da hakaret davalarında hukuki destek

Hakaret davası küçük görünse de sonuç cezası adli sicil, kamu görevi ve meslek hayatı bakımından önemli etkiler doğurabilir. Mağdur olarak şikâyet sürecini doğru yürütmek veya şüpheli olarak önödeme ve savunma seçeneklerini değerlendirmek için bir Antalya ceza avukatından destek alabilirsiniz. Birden çok suçun birleştiği ve ağır ceza mahkemesinde görülen dosyalarda Antalya ağır ceza avukatı sayfamıza göz atabilirsiniz.

Dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Saltuk Buğra Şimşek ile iletişim sayfası üzerinden görüşme planlayabilirsiniz.

Antalya Ceza Avukatı, Avukat Saltuk Buğra Şimşek olarak bu konudaki soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu süreçlerinde hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti veriyoruz. Dosyanızı değerlendirmek için online randevu oluşturabilir veya +90 501 153 97 99 numarasından bize ulaşabilirsiniz.

Konuya İlişkin Yargıtay Kararı

Sıkça Sorulan Sorular

Hakaret suçunun cezası ne kadar?

Temel hâlde üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Kamu görevlisine görevinden dolayı veya inanç nedeniyle işlenen hakarette alt sınır bir yıldır; alenen işlenirse ceza altıda biri oranında artırılır.

Hakaret suçunda şikâyet süresi ne kadar?

Şikâyet süresi fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı aydır. 7531 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeye göre hakarette bu süre her durumda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

Hakaret suçu uzlaşmaya tabi mi?

Hayır. CMK 253/3 uyarınca hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez. Bunun yerine, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç, önödeme uygulanabilir.

Hakaret suçunda önödeme var mı?

Evet. TCK 75/6 uyarınca hakaret suçu, TCK 125/3-a’daki kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç olmak üzere önödeme kapsamındadır. Önödeme miktarı süresinde ödenirse kamu davası açılmaz.

WhatsApp’tan hakaret suç mu?

Evet. Mağduru muhatap alan yazılı, sesli veya görüntülü iletiyle yapılan hakaret TCK 125/2 uyarınca yüze karşı hakaret gibi cezalandırılır ve ihtilat şartı aranmaz.

Sosyal medyada hakaret cezası nedir?

Herkese açık bir paylaşımla yapılan hakaret alenen işlenmiş sayılabilir ve ceza altıda biri oranında artırılır. Paylaşımın kime yönelik olduğu ve sözlerin bağlamı ayrıca değerlendirilir.

Arkadan konuşmak hakaret suçu oluşturur mu?

Gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için sözlerin mağdur dışında en az üç kişiyle ihtilat edilerek söylenmesi gerekir. Bu şart yoksa gıyapta hakaret suçu oluşmaz.

Karşılıklı hakarette ceza verilir mi?

TCK 129/3 uyarınca karşılıklı hakarette taraflardan her ikisi veya biri hakkında ceza üçte birine kadar indirilebilir ya da ceza vermekten vazgeçilebilir.

Kaba söz ve eleştiri hakaret sayılır mı?

Yargıtay, basit saygısızlık, kaba söz ve ağır eleştiriyi hakaretten ayırır. Sözün onur, şeref ve saygınlığı rencide eden somut bir isnat veya sövme içerip içermediği bağlamıyla değerlendirilir.

Hakaret davasına hangi mahkeme bakar?

Hakaret davalarına asliye ceza mahkemesi bakar. Cumhurbaşkanına hakaret gibi özel suç tipleri ayrıca düzenlenmiştir.

Hakaret davasında şikâyetten vazgeçilirse ne olur?

Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında suç şikâyete bağlı olduğundan, şikâyetten vazgeçme sanık kabul etmek kaydıyla davayı düşürür.

Hakaret suçunda HAGB verilir mi?

Sonuç ceza iki yıl veya daha az olacağından diğer yasal şartlar varsa HAGB değerlendirilebilir. Karar mahkemenin takdirindedir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendi delilleri ve koşulları içinde değerlendirilmelidir. Yazıda anılan kanun hükümleri ve yargı kararları, yayın tarihindeki mevzuat ve içtihat esas alınarak aktarılmıştır.