Israrlı takip suçu, bireyin huzur ve sükûnunu bozarak kendisinin veya yakınlarının güvenliğinden endişe duymasına neden olacak şekilde gerçekleştirilen süreklilik arz eden fiilleri cezalandırmayı amaçlar. Türk Ceza Kanunu’nun “Hürriyete Karşı Suçlar” bölümüne 2022 yılında eklenen 123/A maddesi, özellikle teknolojik araçların ve fiziksel takibin kişi hürriyeti üzerindeki baskısını önlemek amacıyla düzenlenmiştir. Bu suç, mağdur üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşturulması veya bir korku iklimi yaratılması durumunda vücut bulur.
Kanun Maddesi:
Madde 123/A- (1) Israrlı bir şekilde; fiziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Suçun;
a) Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,
b) Mağdurun okulunu, iş yerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,
c) Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi, hâlinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
Israrlı Takip Suçunun Cezası Kaç Yıldır?
Suçun temel şekli için kanun koyucu altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörmüştür. Ancak suçun daha ağır sonuçlar doğuran veya hassas kişilere karşı işlenen nitelikli hallerinde ceza artırılmaktadır. Suçun çocuğa, boşandığı eşe karşı işlenmesi, mağdurun hayat düzenini değiştirmek zorunda kalması (iş veya okul bırakma gibi) veya failin halihazırda bir uzaklaştırma kararı altında olması durumlarında ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis olarak uygulanır.
Israrlı Takip Suçu İçin Şikayet Süresi
Israrlı takip suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 123/A maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı bir suçtur. Bu nedenle mağdurun, faili ve fiili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde yetkili makamlara şikayette bulunması gerekir. Bu süre geçirildikten sonra şikayet hakkı düşer ve soruşturma yapılamaz.
Israrlı Takip Suçu Uzlaştırmaya Tabi mi?
Yüklediğiniz güncel mevzuat uyarınca Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik ile ısrarlı takip suçu (madde 123/A) uzlaştırma kapsamı dışında tutulmuştur. Bu suç şikayete bağlı olmasına rağmen, kanun koyucu suçun niteliği ve mağdur üzerindeki baskılayıcı etkisi nedeniyle tarafların uzlaştırma masasına oturmasını uygun görmemiştir.
Israrlı Takip Suçunda Zamanaşımı Süresi
Israrlı takip suçunun temel ve nitelikli halleri için belirlenen hapis cezası üst sınırları (iki ve üç yıl) dikkate alındığında, TCK 66/1-e maddesi uyarınca bu suç için dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Suçun işlendiği tarihten itibaren 8 yıl içinde kesin bir hüküm verilmezse kamu davası düşer.
Israrlı Takip Suçunun Şartları
Suçun oluşması için eylemin “ısrarlı bir şekilde” gerçekleştirilmesi en temel şarttır. Tek seferlik bir rahatsız etme eylemi bu suçu oluşturmaz; fiilin mağdurun yaşam kalitesini bozacak bir süreklilikte olması gerekir. Ayrıca bu takibin veya temas kurma çabalarının mağdur üzerinde “ciddi bir huzursuzluk” yaratması veya mağdurun kendisi/yakınları için “güvenlik endişesi” duymasına neden olması aranır.
Israrlı Takip Suçunun Unsurları
Maddi unsur, mağdurun fiziksel olarak takip edilmesi veya bilişim sistemleri, telefon, üçüncü kişiler aracılığıyla mağdurla temas kurmaya çalışılmasıdır. Manevi unsur bakımından suç kasten işlenir; failin mağduru bilerek huzursuz etmesi ve takibi ısrarla sürdürmesi gerekir. Hukuka aykırılık unsuru ise, failin bu temas çabalarının meşru bir nedene dayanmaması ve mağdurun rızası hilafına yapılmasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Israrlı takip suçunun yatarı ne kadar? Cezaevine girer miyim? Cezanın yatarı, mahkemenin takdir edeceği süreye bağlıdır. Temel suçta altı ay ile iki yıl arası ceza verilmektedir. Eğer hükmedilen ceza iki yıl veya daha az ise ve yasal şartlar (sicil temizliği, pişmanlık vb.) varsa, TCK 51 uyarınca hapis cezasının ertelenmesi veya CMK 231 uyarınca HAGB kararı verilerek cezaevine girilmeyebilir. Ancak nitelikli hallerde ceza üst sınırı 3 yıla çıktığı için mahkumiyet halinde infaz yasası hükümleri uygulanır.
2. Sürekli mesaj atmak veya sosyal medyadan yazmak bu suçu oluşturur mu? Evet. Kanun maddesi açıkça “haberleşme ve iletişim araçlarını veya bilişim sistemlerini kullanarak temas kurmaya çalışmayı” suçun işleniş biçimlerinden biri olarak saymıştır. Bu eylemler ısrarlı ve mağduru huzursuz edici nitelikteyse suç oluşur.
3. Boşandığım eşim beni takip ederse cezası daha mı ağır olur? Evet. Suçun ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi nitelikli hal sayılmaktadır ve bu durumda ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis olarak uygulanır.
4. Şikayetten vazgeçersem dava düşer mi? Evet. Israrlı takip suçu şikayete bağlı bir suçtur. TCK 73/4 maddesi uyarınca mağdurun soruşturma veya kovuşturma aşamasında şikayetten vazgeçmesi davanın düşmesine yol açar. Ancak bu suç uzlaştırmaya tabi olmadığı için taraflar anlaşsa dahi şikayet devam ettiği sürece yargılama sürer.
5. Mağdurun okulunu veya işini değiştirmesi cezayı nasıl etkiler? Bu durum suçun neticesi sebebiyle ağırlaşmış halidir. Eğer ısrarlı takip nedeniyle mağdur okulunu, işini veya konutunu değiştirmek zorunda kalmışsa, faile verilecek ceza alt sınırı bir yıldan başlar.
Yukarıda yer alan bilgiler yüzeysel bir değerlendirme olup, detaylı bilgi almak için bir avukata danışmanız tavsiye edilmektedir.
